Zaandam · 1871
Het verhaal van het Blauwe Huis in Zaandam
In de tijd dat Monet in Zaandam verbleef maakte hij 25 schilderijen. Een aantal daarvan zijn van uitzonderlijke kwaliteit én daar behoort het ‘Blauwe Huis’ zonder twijfel bij.
Monet vond dat zelf ook en had spijt toen hij het verkocht en niet kon terug kopen.
Dit verhaal gaat over de vraag of wat Monet in 1871 op zijn doek zette, overeenkwam met de werkelijkheid.
De vraag
Was het Blauwe Huis eigenlijk wel blauw?
Was het huis aan de Hogendijk in Zaandam echt blauw? Of had de meester dit zelf zo bedacht? Niemand die het wist…
De Zaanstreek staat bekend om zijn groene huizen. Ook nu nog zie je in de streek veel huizen in deze kleur. Een blauw huis zou een uitzondering zijn.
Het onderzoek
Onderzoek
Om deze vraag te beantwoorden werd in 2011 een onderzoek gestart. Verfexpert Frits Schuster ging de uitdaging aan en begon een uitzonderlijke speurtocht.
Het huis stond er nog en was geheel van steen en stucwerk, met uitzondering van de houten zijgevel op het noordoosten, en die was niet blauw in 2010.
Bewijs
Oude verf
Aan de oostkant van het pand zaten planken met verf die sinds 1910 niet meer waren behandeld. Hiervan konden monsters worden genomen.
Onder de microscoop zag Frits in totaal 54 verflagen. Een daarvan, laag 46, was blauw. Het Blauwe Huis was dus ooit blauw.
Maar was het blauw in de tijd van Monet?
De oostkant van het huis is redelijk beschermd tegen regen, zon en wind. Daarom heeft het eens in de tien jaar een nieuwe verflaag gekregen.
Verflagen
Eeuwenlang werd in de Zaanstreek drie nieuwe lagen verf per keer aangebracht.
Het Blauwe Huis is gebouwd in 1724. De laatste verflaag werd rond 1910 aangebracht.
Verflagen als tijdmachine
Hieronder een foto van de dwarsdoorsnede van de verflagen van Het Blauwe Huis. Boven de oudste laag, onder de jongste laag. Elke tien jaar zijn er drie verflagen aangebracht. De blauwe laag is duidelijk herkenbaar.
Klik op een cirkel om die verflaag te bekijken.
De conclusie
Het Blauwe Huis was in 1871, tijdens het bezoek van Claude Monet, ook werkelijk blauw.
Dit verhaal bevat slechts een klein deel van de kennis die Frits heeft opgedaan tijdens dit onderzoek. Wil je meer weten over dit onderzoek en het gebruik van verf in de Zaanstreek? Frits geeft er regelmatig een prachtige lezing over.
Bekijk de lezingen